Eufemianus in civitate romana regnavit dives valde

Chapitres latins des Gesta Romanorum, corpus insulaire

La vulgate de La version latine insulaire des Gesta Romanorum, représentée par le manuscrit D₁ (L5-8) connaît 101 chapitres. Leurs incipits diffèrent considérablement de ceux de la version continentale, leurs contenus généralement moins. Les titres anglais employés par Philippa Bright dans son édition (2019) remontent à John Alexander Herbert (1910) qui les traduisit assez fidèlement de l’allemand selon l’édition de Hermann Oesterley (1872). La liste ci-après suit l’ordre des chapitres de l’édition d’Oesterley (Oe 1-283). Son numéro est suivi de celui de l’édition de Bright (Br 1-119) qui sert aussi de référence pour l’incipit avec quelques légères modifications : l’orthographe des lettres i, j, u, v et y est adaptée à leur valeur phonétique ; les noms propres et l’adjectif Romana écrits avec des majuscules ; la seconde phrase, séparée par un point de la première dans l’édition de Bright, transformée en relative précédée d’une simple virgule. Bright édite les 101 chapitres d’après Oxford BL, MS Douce 310 (D₁), qu’elle numérote de 1 à 101, puis en appendice d’après d’autres manuscrits 18 chapitres supplémentaires, avec une nouvelle numérotation. Par commodité, nous les numérotons ici de 102 à 119 dans la continuité de l’édition principale (Br 102-119 = Appendice 1-18). Sur les 119 chapitres, 13 n’ont pas d’équivalence sans le corpus continental édité par Oesterley Les deux équivalences avec un chapitre de l’Historia Septem Sapientum sont pourvues du sigle HSS (HSS2 et HSS12), les 11 autres chapitres sans équivalence dans l’édition Oesterley par le sigle AL (AL1 à AL11) pour Anglo-Latin. Deux chapitres de version latine insulaire correspondent à des doublons dans la version contintale (Oe 16 + Oe 192 = Br 119, Oe 30 + Oe 68 = Br 53). À l’inverse, six chapitres de version latine continentale correspondent à des doublons dans la version insulaire (Oe 3 = Br 89 + Br 109, Oe 4 = Br 90 + Br 110, Oe 5 = Br 87 + Br 111, Oe 60 = Br 40 + Br 102, Oe 101 = Br 4 + Br 72, Oe 189 = Br 47 + Br 71). Dans un cas, les deux versions présentent deux doublons (Oe 104 + Oe 278 = Br 79 + Br 112).

Tableau Excel des chapitres latins des Gesta Romanorum, corpus insulaire (3009 chapitres dans 50 manuscrits)

Chapitres Br/Oe

Ch. 1/196, 2/256, 3/61, 4/101, 5/74, 6/151, 7/102, 8/99, 9/107, 10/134, 11/86, 12/71, 13/105, 14/67, 15/66, 16/57, 17/73, 18/193, 19/87, 20/124, 21/273, 22/130, 23/121, 24/274, 25/AL1, 26/132, 27/275, 28/128, 29/59, 30/110, 31/HSS12, 32/HSS2, 33/58, 34/17, 35/62, 36/243, 37/164, 38/168, 39/63, 40/60, 41/129, 42/55, 43/85, 44/212, 45/83, 46/194, 47/189, 48/195, 49/50, 50/45, 51/64, 52/75, 53/30-68, 54/120, 55/171, 56/20, 57/117, 58/9, 59/10, 60/14, 61/112, 62/113, 63/116, 64/91, 65/139, 66/140, 67/141, 68/216, 69/81, 70/172, 71/189, 72/101, 73/167, 74/131, 75/77, 76/70, 77/276, 78/277, 79/278, 80/279, 81/200, 82/250, 83/119, 84/251, 85/72, 86/270, 87/5, 88/2, 89/3, 90/4, 91/6, 92/280, 93/11, 94/217, 95/281, 96/AL2, 97/7, 98/8, 99/282, 100/249, 101/283, 102/60, 103/AL3, 104/215, 105/271, 106/AL4, 107/AL5, 108/AL6, 109/3, 110/4, 111/5, 112/104, 113/182, 114/AL7, 115/AL8, 116/AL9, 117/AL10, 118/AL11, 119/16-192

Chapitres Oe/Br

Ch. 2/88 (Zwei Brüder, Onkel/Uncle and Father) : Cesar in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege sub pena carceris, quod filii alerent patres suos.
Ch. 3/89 (Zweimal hinabstürzen/Hurled from Rock) : Lenticulus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, si mulier sub viro suo esset poluta, de alto monte deberet precipitari.
Ch. 3/109 (Zweimal hinabstürzen/Hurled from Rock, Variant Version) : Refert idem libro primo declamacione tercio, quod lex fuit, ut, si quedam virgo commmitteret incestum, id est, esset poluta per consanguineum vel affinem, a saxo altissimo precipitatur.
Ch. 4/90 (Zwei Frauen entführt/Two Women Ravished) : Euphemmianus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, quod, si quis virginem raperet et vi eam opprimeret, in eleccione virginis esset, utrum raptor deberet mori vel eam in uxorem habere.
Ch. 4/110 (Zwei Frauen entführt/Two Women Ravished, Variant Version) : Idem eodem libro declamatione quinto erat lex, quod, si quis raperet mulierem et vi eam opprimeret, in eleccione mulieris esset, utrum mori deberet vel accipere eam in uxorem sine dote.
Ch. 5/87 (Räubertochter/Pirat’s Daughter) : Antonius in civitate Romana regnavit, qui cum semel per mare navigabat, pirate maris comprehenderunt filium cujusdam potentis et in carcere imperatoris fortiter ligatum posuerunt.
Ch. 5/111 (Räubertochter/Pirat’s Daughter, Variant Version) : Idem libro primo declamacione sexto quidam raptus a piratis scripsit patri suo redempcione et liberacione, quam non potuit consequi propter patris negligenciam.
Ch. 6/91 (Totem Manne folgen/Suicide Attempted) : Frendricus in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erat quidam miles, qui puellam pulchram desponsabat.
Ch. 7/97 (Bruderneid/Prodigal Son’s Child) : Dunstanus in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erat quidam miles generosus, qui habebat duos filios, quorum unus deponsabat contra voluntatem patris meretricem.
Ch. 8/98 (Statuen bestehlen/Statues Robbed) : Donatus in civitate Romana regnavit, qui fieri in templo fecit tres imagines.
Ch. 9/58 (Sohn stellt Vater nach/Son Plots Against Father) : Cesar in civitate Romana regnavit prudens valde, qui puellam satis formosam ac generosam, filiam regis Sirie, in uxorem accepit, et peperit ei pulcherimum filium.
Ch. 10/59 (Ring der Vergessenheit/Girdle of Forgetfulness) : Frendricus civitate Romana regnavit, qui diu erat sine uxore et prole.
Ch. 11/93 (Giftnahrung/Poison Maiden) : Alexander in civitate Romana regnavit et tam fortis erat te potens, quod nullus in tempore suo potuit eum devincere.
Ch. 14/60 (Vater oder Mutter folgen/Mother Left, To Rescue Father) : Dorotheus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege sub pena mortis, quod filii patres suos sustentaret in omni necessitate.
Ch. 16/119 (Sarkophag/Sarcophagus) : ... habui, nam illa que commedit vel expendit homo in vita sua victum et vestitum hujusmodi, ex illis solacium et beneficum tunc habuit.
Ch. 17/34 (Abibas/Five Services) : Eufemianus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, quod quicumque veniret qd portas suas et daret tres ictus in porta, janitor ei portam aperiret.
Ch. 20/56 (Redde/Birthday Prophecy Fulfilled) : Dolfinus in civitate Romana regnavit, qui tantum unicam filiam habebat pulchram valde et a patre multum dilecta fuit.
Ch. 30/53 (Triumph/Cockcrows) : Felliculus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod, si mulier adulteria fuerit sub viro suo legitime, posset vir ab ea separari.
Ch. 45/50 (Schießen/Shooting at Father’s Corpse) : Poleminus in civitate Romana regnavit, qui uxorem acceperat de regno Hispanie, que ei peperit tres filios, et pueri crescebant.
Ch. 50/49 (Zaleucus/Zaleucus) : Cesar in civitate Romana regnavit prudens valde, qui dives erat valde, unde statuit pro lege, quod, si quis virginem defloraret, duos oculos sine contradiccione amitteret.
Ch. 55/42 (Justitia – Pax/Four Heavenly Sisters) : Agios in civitate Romana regnavit, qui habebat quatuor filias, quarum une vocabatur Misericordia, alia Veritas, tercia Justicia et quarta Pax.
Ch. 57/16 (Focus/Focus the Smith) : Apolonius in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod quilibet sub pena mortis diem navitatis ejus tanquam pro die festo celebraret.
Ch. 58/33 (Drei Wahrheiten, frei/Three Truths) : Lampadius in civitate Romana regnavit prudens valde et super omnia misericors erat.
Ch. 59/29 (Jovinianus/Proud Emperor) : Jovinianus in civitate Romana regnavit prudens valde in temporalibus et dives in possessionibus.
Ch. 60/40 (Spielball/Aglaes the Swift-footed) : Pompejus in civitate romana regnavit prudens valde, qui habebat filiam pulchram nomine Aglaes.
Ch. 60/102 (Spielball/Atalanta) : Exemplum bonum de uno rege, qui habebat filiam nimis pulchram nomine Atalantam, qui plures ad matrimonium copulam desideraverunt.
Ch. 61/3 (Socrates heiratet/Socrates Married) : Leo imperator in civitate Romana regnavit, qui habuit filiam pulcram et oculis omnium gloriosum.
Ch. 62/35 (Florentina/Facundia) : Mamertinus in civitate Romana regnavit valde, in cujus imperio erat quedam mulier nimis pulchra nomine Facundia et oculis hominum satis graciosa et amorosa.
Ch. 63/39 (Ariadne/Labyrinth) : Sardinius in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa, habebat quandam filiam nomine Eulopiam, pulchram valde et oculis hominum graciosam.
Ch. 64/51 (Hemd, drei Zoll/Shirt Made of Linen Three Inches Square) : Archillaus in civitate Romana reganvit prudens valde et miro modo formosus et ale stature, unde multum desiderabat habere camisiam subtiliter factam ad duracionem corporis.
Ch. 66/15 (Waffen aufhängen/Bloody Shirt) : Fredericus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui tantum unicam filiam habebat pulchram valde.
Ch. 67/14 (Weiser folgt dem Narren/Wise Man Follows Fool) : Folliculus in civitate Romana regnavit prudens valde et misericors et justus in omnibus operibus.
Ch. 68/53 (Hähne/Cockcrows) : Felliculus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod, si mulier adulteria fuerit sub viro suo legitime, posset vir ab ea separari.
Ch. 70/76 (Drei Fragen Andronicus/Three Tasks) : Antonius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui filiam pulcram habebat, cujus nomen erat Jeroban et a multis desiderata.
Ch. 71/12 (Lahmer und Blinder/Lame Man Carried By Blind Man) : Pompejus in civitate Romana regnavit prudens valde, inter alia erat misericors.
Ch. 72/85 (Weinfässer/Wine Casks) : Calepodius in civitate Romana regnavit, qui pulcram puellam in uxorum accepit, que concepit et filium formosum peperit.
Ch. 73/17 (Hundert Groschen/Hundred Shillings) : Lenoppus in civitate Romana regnavit, qui, inter ceteras virtutes quas habebat, misericors erat.
Ch. 74/5 (Narrenapfel/Golden Ball For Fool) : Frendicus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui tantum unicam filiam habuit, quem multum dilexit.
Ch. 75/52 (Drei Witwen/Three Widows) : Saturninus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui tres filias habebat, quas maritavit tribus ducibus cum magna gloria et potencia.
Ch. 77/75 (Schön und hässlich/Fair and Ugly) : Domicianus in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa, qui habebat duas filias, unam pulcherimam et alteram nigram.
Ch. 81/69 (Gregorius/Romance of Gregory) : Eufemianus civitate Romana regnavit dives valde, qui tantum unicum filium et unicam filiam habebat.
Ch. 83/45 (Eber ohne Herz/Boar Without a Heart) : Cesar in civitate romaua regnavit prudeus valde, qui quandam forestam habebat et in qua vineas et diversas arbores plantaverat.
Ch. 85/43 (Goldene Angel/Golden Fishhook) : Theodosius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui ante omnia bona mundi melodiam cithere elegit et eciam venari debito tempore.
Ch. 86/11 (Kerkergespräch/Prison Talk) : Betoldus in civitata Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, quod quecumque mulier fuisset in adulterio deprehensa sub viro suo, perpetuo carceri esset mancipanda.
Ch. 87/19 (Narben zeigen/Scars Shown) : Agios in civitate Romana regnavit prudens valde et bellicosus, qui quemdam militem secum habebat nomine Gernaldum, qui erat fortis et potens bellator.
Ch. 91/64 (Der Faulste/Laziest) : Polemius civitate Romana regnavit, qui tres filios habebat, quos multum dilexerat.
Ch. 99/8 (Kröte und Schlange/Toad and Serpent) : Lucius imperator in civitate Romana regnavit prudens valde, in cujus imperio erat quidam miles generosus.
Ch. 101/4 (Freude ohne Ende/Gauterus) : Gauterus in civitate Romana regnavit prudens valde et in omnibus timens Deum.
Ch. 101/72 (Freude ohne Ende/Gauterus) : Gauterus in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus fuit multa.
Ch. 102/7 (Wachsbild/Wax Image) : Felicianus in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erat quidam miles, qui quandam puellam in uxorem duxerat.
Ch. 104/79 (Androclus/Lamp Only a Virgin Can Light) : Mirenus in civitate Romana regnavit, qui uxorem pulcram desponsaverat.
Ch. 104/112 (Androclus/Two Princes Born of a She-Bear) : Almius in civitate Romana regnavit, que inter omnia bona mundi precipue dilexit cum canibus et avibus ludere.
Ch. 105/13 (Rügenglocke/Bell of Justice) : Adrianus in civitate Romana regnavit, qui post pauca tempora visum perdidit.
Ch. 107/9 (Percute hic/Percute Hic) : Dioclicianus in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erat quidam philosophus nomine Lenoppus.
Ch. 110/30 (Eustachius, Placidus/Wife and Two Children Lost) : Averois in civitate Romana regnavit prudens valde, unde fecit proclamari unum regnum magnum convivium.
Ch. 112/61 (Vater heilen, Mutter nicht/Father Cured, Not Stepmother) : Gorgonius in civitate Romana regnavit, qui juvenculam generosam in uxorem accepit, que concepit et peperit filium pulcherimum.
Ch. 113/62 (Turnier/Princess Seduced But Avenged) : Omas civitate Romana regnavit prudens valde et habebat filiam satis pulchram, que per omnia patri suo assimulabatur et a patre multum dilecta.
Ch. 116/63 (Stiefkind und rechtes Kind/Son and Stepson) : Alipodius in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa, qui quandam filiam regis Assiriorum pulchram valde in uxorem accepit.
Ch. 117/57 (Untreue gegen Erretter/Ravisher Preferred To Rescuer) : Damascenus civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, si quis aliquam virginem raperet et aliquis de manibus raptoris eam liberaret, esset in potestate liberantis eam ducere in uxorem.
Ch. 119/83 (Ingratus und Guido/Grateful Beasts, Ungrateful Man) : Caclides in civitate Romana regnavit prudens valde et super omnia erat misericors.
Ch. 120/54 (Jonathas, drei Wunschdinge/Jonathas) : Godfridus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui tres pueros habebat, quos multum dilexit.
Ch. 121/23 (Nachtigall töten/Nightingale Killed) : Caclides in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erant duo milites, unus senex, unus juvenis.
Ch. 124/20 (Halb geritten/Father Sheltered) : Adrianus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod quilibet miles, postquam arma milicie fecerat et non poterat ulterius pro corporis delibitate procedere, extra imperium esset expulsus.
Ch. 128/28 (Totensiegel/Dead Man’s Seal) : Andronicus in civitate Romana regnavit prudens valde et justus in omnibus, in cujus imperio erant duo milites, Pireus et Plebeus.
Ch. 129/41 (Freundesprobe/Friendship Tested) : Domicianus in civitate Romana regnavit prudens valde, in cujus imperio erat miles generosus, qui tantum unicum filium habebat, quem multum dilexit.
Ch. 130/22 (Freundliche Worte/Soft Words) : Anselmus imperator in civitate Romana regnavit prudeus valde, qui in finibus imperii castrum optimum erexit et senescallum constituit, precipiens ei sub pena mortis castrum fideliter custodire.
Ch. 131/74 (Den Armen das Reich/Lordship Given To Churls) : Fulgencius civitate Romana regnavit, qui miro modo populum suum dilexit, in tantum quod fecit proclamari per totum imperium, quod omnes venirent de omni nacione ad palacium suum.
Ch. 132/26 (Aussatz vorgespiegelt/Leprosy Induced) : Bononius imperator in civitate Romana regnavit prudens valde, sed omni tempore quasi infirmus jacebat.
Ch. 134/10 (In Waffen begraben/Arms From the Tomb) : Titus imperator in civitate Romana regnavit prudens valde, unde statuit pro lege, quod quilibet miles, cum mortuus fuisset, in armis suis sepeliri deberet.
Ch. 139/65 (Basilisk/Basilisk) : Alexander in civitate Romana regnavit potens valde, qui quandam civitatem regis Egipti obsidit cum magno exercitu et in obsidione sine aliquo vulnere infinitos milites amisit.
Ch. 140/66 (Drei Urteile/Sentence Irrevocable) : Eraclius civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod post juidicium datum malefactori nulla gracia nec misericordia esset ei indulgenda.
Ch. 141/67 (Schlange und Milch/Serpent and Milk) : Fulgencius civitate Romana regnavit prudens valde, in cujus imperio erat quidam miles nomine Sedechias, qui pulchram uxorem de tribu Levi accepit, sed stultam et amaram.
Ch. 151/6 (Aussatz aus Neid/Leprosy Given In Spite) : Fredericus in civitate Romana regnavit prudens valde, in cujus imperio erant duo milites.
Ch. 164/37 (Fünf Narren/Five Fools) : Plebeus in civitate Romana regnavit, in cujus imperio, ut habetur in quodam libro De colloquio Petri ad Jesum, ’Vidi aliquando quinque viros, quos quidem freneticos arbitrabar’.
Ch. 167/73 (Drei Weisheiten lehren/Archer and Nightingale) : Boennius civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa, qui erat optimus sagittarius et in arte sagittandi multum delectabat.
Ch. 168/38 (Honig/Unicorn) : Perleamus in civitate Romana regnavit prudens valde, unde inter omnia bona mundi multum dilexit venacionem.
Ch. 171/55 (Egypten und Baldach/Two Friends) : Eulopius in civitate Romana regnavit, qui inter omnes virtutes multum dilexit amorem et concordiam, et ubi erat scisma inter aliquos, pro concordia habenda laborabat.
Ch. 172/70 (Guido und Tyrius/Guy of Warwick) : Josias civitate Romana regnavit, qui erat debellator fortis, qui quemdam militem dilexerat, cui nomen erat Tirius, qui valens in omni bello extitit et multa bella in actu finivit.
Ch. 182/113 (Kaisertochter, Seneschall/False Guardian, Princess, Three Friends) : Nobilissimus quondam rex unicam filiam habuit venustissimam et valde decorem, pre cunctis mortalibus dilectam sibi.
Ch. 189/47 (Gnade/Foster-child Carried Off By a Wolf) : Polemius in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod, si quis puerum alicujus accepisset ad nutriendum, si puer ex defectu nutricis fuisset mortuus vel lesus, nutricius vel nutrix morte turpissima esset condempnatus.
Ch. 189/71 (Gnade/Foster-child Carried Off By Eagle) : Polemius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui filiam regis Tunice in uxorem acceperat pulchram, que concepit et peperit filium pulcherimum.
Ch. 192/119 (Sarkophag/Sarcophagus) : ... habui, nam illa que commedit vel expendit homo in vita sua victum et vestitum hujusmodi, ex illis solacium et beneficum tunc habuit.
Ch. 193/18 (Sieben Jahre treu/Seven Years’ Troth) : Polencius in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa.
Ch. 194/46 (Bratfisch/Plaice, Three Petitions) : Alexander in civitate Romana regnavit prudens valde et possessio ejus multa, et inter omnes virtutes, quas habebat, largus valde erat.
Ch. 195/48 (Fleischpfand/Pound of Flesh) : Selestinus in civitate Romana regnavit prudeus valde, qui habebat filiam pulcram, erat tunc quidam miles, qui in amorem puelle erat accensus.
Ch. 196/1 (Baumerbe/Tree Legacy) : Anselmus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui portabat scutem de argento.
Ch. 200/81 (Drache durch Löwen entfernt/Crucified Lion) : Darius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui quandam civitatem habebat, in qua civitate campana in medio et, quociens ad bellum vel extra civitatem ad predam capiendam pergeret, pulsaretur.
Ch. 212/44 (Stricke/Cords) : Polemius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui habebat unicam filiam, pulchram et in omnibus graciosam.
Ch. 215/104 (Mutter stillen/Mother Suckled) : Refert Valerianus ad Tiberium, quod quedam nobilis matrona Romana fuit coram judicibus morti condempnata et tradita carcerario, ut in carcere famis inedia moreretur.
Ch. 216/68 (Löwenhochzeit/Lion and Emperor) : Archilaus civitate Romana regnavit, qui in senectute quandam puellam generosam in uxorem accepit, quam multum dilexit.
Ch. 217/94 (Sohn zerfleischt sich/Son Tears Himself) : Flosculus in civitate Romana regnavit, qui habebat filium furibundum, qui membra sua singulis diebus dilaceravit.
Ch. 243/36 (Götter wählen/Choice of Gods) : Sardonius in civitate Romana regnavit, in cujus imperio erat quidam philosophus, cui tradidi erant tres filii cujusdam regis ad informandum.
Ch. 249/100 (Hildegarde/Chaste Empress) : Gerelaus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui filiam regis Ungarie in uxorem acceperat, que erat pulcra et oculis omnium graciosa et in omnibus operibus plena misericordia.
Ch. 250/82 (Asyl, Nachtigall/Refuge in Palace For Escaped Prisoners) : Menelaus in civitate Romana regnavit, qui erat misericors valde, unde statuit pro lege, quod, si malefactor captus fuisset et in carcere positus, si posset evadere et ad palacium fugere, refugium haberet sine contradictione.
Ch. 251/84 (Sohn an Feindestochter/Whale, Three Caskiets) : Anselinus in civitate Romana regnavit, qui filiam regis multum pulchram atque oculis hominum graciosam in uxorem accepit.
Ch. 256/2 (Straußei/Ostrich Chick) : Dioclicianus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui inter omnia bona mundi caritatem intimam dilexit.
Ch. 270/86 (Pferdewiehern/Horse’s Neigh) : Pancracius in civitate Romana regnavit, qui quandam puellam in uxorem accepit; filiam regis Israel, que concepit et peperit gemellos.
Ch. 271/105 (Dreimal tapfer/Thrice Brave) : Refert primo libro capitulo sexto, quod lex fuit, quod, si miles trina vice in vita fecisset miliciam et strenue egisset pro patria, non debuit ulterius cogi militare.
Ch. 273/21 (Lear/Lear) : Theodosius in civitate Romana regnavit prudens valde et potens in potencia.
Ch. 274/24 (Feuerlärm, Trunk/Fire-alarms) : Antonius imperator in civitate Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, quod, quandocumque ignis esset in civitate, speculator ad hoc esset assiganatus.
Ch. 275/27 (Schachspiel, Reichsteilung/Chess, Realm Divided) : Antonius imperator in civitate Romana regnavit prudens valde, qui multum cum canibus ludere solebat et post ludum tota die in ludo scaccarii se occupabat.
Ch. 276/77 (Brunnen gegen Trunkenheit/Well Water Cures Drunkenness) : Andronicus in civitate Romana regnavit, qui inter omnia bona mundi melodiam cicionie dilexit.
Ch. 277/78 (Nach Reichtum heiraten/Vengeance Deferred For Thirty Years) : Teobaldus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod nullus sub pena mortis uxorem aliquam propter pulcritudinem desponsaret, sed propter divicias.
Ch. 278/79 (Androclus, Variante/Lamp Only a Virgin Can Light) : Mirenus in civitate Romana regnavit, qui uxorem pulcram desponsaverat.
Ch. 278/112 (Androclus/Two Princes Born of a She-Bear) : Almius in civitate Romana regnavit, que inter omnia bona mundi precipue dilexit cum canibus et avibus ludere.
Ch. 279/80 (Frau nach der Reinigung/Serpents Suckled) : Olimpius in civitate romaua regnavit valde, qui virginem in uxorem accipiebat, que concepit et peperit.
Ch. 280/92 (Unter der Entehrten büßen/Ravisher Denounced) : Lampadius in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod qui filiam alicujus raperet, infra decem annos placaret patrem puelle, alioquin moreretur.
Ch. 281/95 (Bad im Blut des Geliebten/Bath of Blood) : Fronomius in civitate Romana regnavit, qui habebat quandam mulierem pulcram in uxorem, que, cum semel stetisset in fenestra castri sui, vidit duos milites in quodam prate sub castro adinvicem pugnare.
Ch. 282/99 (Feuer und Wasser bewahren/Fire and Water Ready) : Omas in civitate Romana regnavit prudens valde, qui quandam puellam in uxorem accepit pulcram valde, que concepit et peperit filium pulcherimum.
Ch. 283/101 (Fridolin/Fridolin) : Mamertinus in civitate Romana regnavit, qui filium fratris sui cum eo tenebat, quem multum dilexit, cui nomen erat Fulgencius, qui singulis diebus ei de potu propinavit.
Ch. HSS2/32 (Hund/Dog and Serpent) : Cesar in civitate regnavit prudens valde, in cujus imperio erat quidam miles nomine Felliculus, qui inter omnia bona mundi multum torneamenta et hastiludia dilexit.
Ch. HSS12/31 (Gevattern/Three Gallants Entrapped) : Plebeus in civitate Romana regnavit prudens valde, qui statuit pro lege, quod pervigiles omni nocte circuirent et quamlibet domum visitaret.
Ch. AL1/25 (Drei Fragen Andronicus/Seven Riddles) : Andronicus imperator in civitate Romana regnavit, potens in potencia.
Ch. AL2/96 (Ø/Fountain That Revives the Dead) : Lemicius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui cum semel quendam forestam equitasset, obviabat et quidam pauper.
Ch. AL3/103 (Ø/Fable of the Trees) : Legitur in libro Judicium, quod ligna inter se voluerunt regem eligere super se et dixerunt olive: ’Impera nobis’.
Ch. AL4/106 (Ø/Priestess Ravished) : Refert Seneca libro primo declamacione secundo, quod lex fuit in quadam civitate, quod nullus fungeretur sacerdotali officio in templo, nisi foret virgo casta et pura.
Ch. AL5/107 (Ø/Madman Cured By Leaden Hood) : Constantinus refert, quod erat quidam freneticus, qui discurrebat per civitatem ejulans et clamans se caput amisisse.
Ch. AL6/108 (Ø/Giraffe) : Orosius est bestia ad magnitudinem cervi, sed monstruose altitudinis in anteriori parte, in tantum quod extendo collum ad viginti cubitus attingit in altitudine.
Ch. AL7/114 (Ø/Ravisher Sues Girl’s Father) : Octavianus in civitate Romana regnavit, qui statuit pro lege, quod quicumque raperet virginem et vi eam opprimeret, ipsa posset eligere mortem raptoris vel in dotatas nupcias.
Ch. AL8/115 (Ø/Grateful Knight) : Lellius in civitate Romana regnavit prudens valde, qui omnibus semper misericors fuit.
Ch. AL9/116 (Ø/City of the Virtuous) : Genarides in civitate Romana regnavit prudens valde, aui super omnia maxime dilexit puritatem, clemenciam et corids mundiciam.
Ch. AL10/117 (Ø/Roman Oracle) : Fertur in Gesta Romanorum, quod Romani semel consiluerunt deos suos, querentes ab eis quamdiu civitas Romana in sua nobilitate perduraret.
Ch. AL11/118 (Ø/Exiled Son and Knight) : Tiberius in civitate Romana regnavit prudens valde, habuit iste imperator unicum filium, quem intime dilexit.